Desondanks is niet het plezier in de hengelsport de drijfveer voor mijn inzet op verschillende fronten, maar mijn zorg over de positie van de hengelsport in de maatschappij.
Die positie is dubbel. Enerzijds kan de hengelsport bogen op een zeer grote schare aanhangers. Meer dan een miljoen mensen dragen deze vrijetijdsbesteding een warm hart toe. Anderzijds staat de hengelsport onder grote publieke druk. Mijn zorg, dat mag duidelijk zijn, is gebaseerd op dit laatste.
Een aantal maatschappelijke groeperingen zoals Faunabescherming (voorheen Kritisch Faunabeheer) en (tegenwoordig in mindere mate) Dierenbescherming heeft al jarenlang het vizier gericht op de jacht en de hengelsport. Met groot succes overigens zoals bijvoorbeeld intertijd de afschaffing van het gebruik van levend aas heeft bewezen.
Deze groeperingen claimen dit succes ook. Volgens hen is achtentachtig procent van de Nederlandse bevolking tegen de jacht. En diezelfde gevoelens weten ze ook succesvol naar de hengelsport te vertalen.
Dat laatste baart mij ernstige zorgen. Politiek en publiekelijk genieten deze groeperingen grote steun, terwijl de georganiseerde hengelsport amper bij machte is zijn eigen achterban te organiseren en succesvol de aanval te pareren. Faunabescherming is daartoe wel in staat mede omdat ze beschikken over voldoende financiële middelen en steun van invloedrijke persoonlijkheden. Financiële steun die, raar maar waar, indirect afkomstig is van de grote groep hengelaars die bijvoorbeeld wekelijks meedoen aan de Postcodeloterij.
Faunabescherming heeft zichzelf door het opofferen van een tweetal woorden (kritisch en beheer) gepromoveerd tot een Goed Doel en is daarmee maatschappelijk geaccepteerd.
Gesundes Volksempfinden
En in dit laatste zit de kern van hun succes: Goede Doelen ontstijgen de rationaliteit en worden altijd gekoppeld aan emoties. De aanvallen van onze opponenten zijn gebaseerd op emotionele argumenten. De jacht en de visserij beantwoorden deze aanvallen altijd met rationele argumenten (visstandbeheer, tegengaan van milieuvervuiling, bescherming van natuurlijke biotopen etc) maar deze argumenten zijn in het geheel niet bestand tegen de impact van de emoties en het kunstig bespelen van het Gesundes Volksempfinden door Faunabescherming cum suis.
Dat het rationele aspect in deze discussies daadwerkelijk onbelangrijk is wordt regelmatig bewezen in de gesprekken die ik op gezette tijden heb met niet-hengelaars. Vol onbegrip wordt door de toehoorder gereageerd als ik vertel dat ik regelmatig (en altijd met plezier!) een hengel uitwerp. Een soort neerbuigende houding is meestal de reactie. Het beeld is dan al gevormd, het oordeel geveld: ik ben een van die onverlaten die met paraplu en een krat bier dagenlang langs het kanaal zit. En dat is nog de meest positieve reactie. Vaak verschuift het gesprek al snel naar vermeende dierenmishandeling en meer. Kortom de emoties zijn niet van de lucht. Voor de toehoorder is er geen mogelijkheid tot identificatie met dat loze vissertje daar aan de waterkant. Sterker nog: die identificatie is ongewenst.
Wanneer ik alsnog in de gelegenheid kom en vertel van (buitenlandse) vistrips, voettochten, verdwaalpartijen en spannende ontmoetingen met beren, wolven of andere gevaarlijke dieren, dan keert het tij. Aan die benadering had men nooit gedacht, zelfs niet voor mogelijk gehouden en vaak maakt de toehoorder zich deze 'emoties' eigen met de uitspraak "Maar dat is geen hengelen, dat is compleet anders. Dat is wèl leuk." Oftewel de aanvankelijk sceptische toehoorder is wel degelijk in staat zich hiermee te identificeren. De toehoorder wil die identificatie ook graag aangaan, omdat er zoveel meerwaarde wordt geboden. De emoties zijn van een hogere orde.
Vertellers
Wat zou je hieruit kunnen concluderen?
De houding ten op zichte van de hengelsport wordt bepaald en gedragen door emoties. Geslaagde promotie van de hengelsport (als we die willen) is alleen dan mogelijk wanneer bovengenoemde emoties uitgedragen worden. Op een dusdanige manier dat identificatie met de hengelsport voor de doelgroepen ook aantrekkelijk wordt.
Vorm en inhoud van die promotie spelen daarbij een veel grotere rol dan die we tot nu hebben aangenomen. Zeker wanneer we nieuwe doelgroepen benaderen die nog niet actief zijn geweest in de hengelsport. Dat de vorm(geving) van zeer groot belang is, bewijst de nog immer grote populariteit van allerlei country fairs. Waxcoat, hoed en rubberen kuitlaars zijn vast onderdeel geworden van de outfit, en echt niet alleen van natuurminnend Nederland. Er worden door keurige burgers enorme bedragen uitgegeven om zoveel mogelijk op de Engelse landadel te lijken, terwijl een beetje grachtbewoner zich het liefst voortbeweegt in een vierwiel aangedreven auto.
Maar niet alleen de vorm is van belang. Identificatie en acceptatie wordt vele malen eenvoudiger als de hengelsport zou kunnen bogen op openlijke steun van persoonlijkheden, van Bekende Nederlanders die als ambassadeurs optreden voor de hengelsport.
Ook het inhoudelijk niveau van de communicatie vraagt veel meer aandacht. De tegenstanders van de hengelsport zijn vooral te vinden onder de hoger opgeleiden in Nederland. Het is die groep die neerbuigend praat over vissen en het veroordeelt dat je zomaar toegeeft aan de primitieve oer-gevoelens van de jacht. Het lijkt mij zeer vreemd dat alle vissers ongeletterde, onbehouwen en onbekwame primitievelingen zijn. Het moet dan ook mogelijk zijn om medestanders te vinden onder de schrijvers die door onze tegenstanders zo gewaardeerd worden.
Oprechte emoties, kwalitatief hoogstaande vormgeving, diepgang, onverwachte medestanders en opinieleiders. Dat alles mis ik maar al te vaak in de communicatie(middelen) die door de hengelsportwereld worden geproduceerd.
Veel, heel veel, zo niet de meeste ruimte in de bladen wordt gespendeerd aan technische zaken. De emotionaliteit is vaak ver te zoeken. Techniek is tot op zekere hoogte interessant, maar wat elke visser uiteindelijk bijblijft, is het verhaal. Het verhaal van de vangst of juist het ontbreken ervan. Het verhaal van de teleurstelling en de verrassing. Dat verhaal mis ik. De hengelsport moet meer vertellers voortbrengen. Schrijvers, beeldend kunstenaars, filmers, denkers en politici. Dat zijn de mensen die de hengelsport Salonfähig kunnen maken.
Naar mijn mening treedt de hengelsport veel te weinig naar buiten. Natuurlijk zijn er de bladen, de fairs en beurzen. Maar het blijft teveel preken voor eigen parochie, teveel rondzingen van altijd maar weer diezelfde (rationele) argumenten. Het wordt eens tijd dat wij uit onze schulp kruipen, de rug rechten en onze medeburgers eens laten zien en ervaren waarom het vissen zo'n kwaliteitsverbetering van het leven is.
Eens of oneens? Of draven we te ver door? Laat je mening eens horen op het
Forum